नागपूर : गणेश चतुर्थीनिमित्त नागपूरसह संपूर्ण महाराष्ट्रात गणरायाच्या आगमनाचा उत्साह पाहायला मिळत आहे. नागपूरकरांचे आराध्य दैवत असलेल्या श्री टेकडी गणपती मंदिरात आज, १४ सप्टेंबर रोजी पहाटेपासूनच भाविकांची मोठी गर्दी झाली आहे. ‘गणपती बाप्पा मोरया, मंगलमूर्ती मोरया’च्या जयघोषाने संपूर्ण मंदिर परिसर भक्तिमय झाला असून, बाप्पाच्या दर्शनासाठी भाविकांच्या लांबच लांब रांगा लागल्या आहेत.
सीताबर्डी परिसरातील टेकडीवर वसलेले हे मंदिर नागपूर रेल्वे स्थानकापासून सुमारे एक किलोमीटर अंतरावर आहे. विदर्भातील अष्टविनायकांपैकी एक महत्त्वाचे आणि जागृत स्वयंभू गणेशस्थान म्हणून टेकडी गणपतीची विशेष ओळख आहे. गणेश चतुर्थीच्या निमित्ताने शहरासह विदर्भातील विविध भागांतून भाविक दर्शनासाठी येथे दाखल होत आहेत.
सुमारे अडीचशे वर्षांची परंपरा-
श्री टेकडी गणपती मंदिराचा इतिहास सुमारे २५० ते २७५ वर्षे जुना असल्याचे मानले जाते. भोसले राजांच्या काळात या स्थानाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले. येथील गणेशाची सिंदुरी रंगाची स्वयंभू मूर्ती असल्याची श्रद्धा असून, ही मूर्ती शमी किंवा पिंपळाच्या झाडाच्या मुळाशी प्रकट झाल्याची आख्यायिका सांगितली जाते.
भोसले राजांच्या काळात या परिसरात मोठ्या प्रमाणात पाणी असल्याने काही भाविक आणि राजघराण्यातील मंडळी नावेने मंदिर परिसरात येऊन गणरायाचे दर्शन घेत असत, अशीही आख्यायिका प्रचलित आहे.
‘नवसाला पावणारा गणपती’ अशी श्रद्धा-
टेकडी गणपतीला ‘नवसाला पावणारा गणपती’ म्हणून भाविकांमध्ये विशेष श्रद्धा आहे. मनोकामना पूर्ण व्हावी यासाठी भाविक बाप्पाच्या चरणी नवस बोलतात आणि तो पूर्ण झाल्यानंतर पुन्हा मंदिरात येऊन दर्शन घेतात. त्यामुळे वर्षभर या मंदिरात भाविकांची वर्दळ असते; मात्र गणेश चतुर्थीच्या दिवशी भक्तांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढते.
गणेश चतुर्थीनिमित्त मंदिरात पहाटेपासून पूजा-अर्चा आणि धार्मिक विधींना सुरुवात झाली. फुलांची सजावट, भक्तिगीते आणि बाप्पाच्या जयघोषाने मंदिर परिसराचे वातावरण अधिकच मंगलमय झाले आहे. भाविकांची गर्दी लक्षात घेता मंदिर परिसरात दर्शन व्यवस्था आणि सुरक्षा व्यवस्थेवर विशेष भर देण्यात आला आहे.
नागपूरसह राज्यभरात गणेशोत्सवाला सुरुवात झाली असताना, टेकडी गणपतीच्या दर्शनासाठी उसळलेली भाविकांची गर्दी नागपूरच्या गणेशभक्तीची परंपरा अधोरेखित करत आहे.





