नागपूर: अखेर प्रतीक्षा संपली. सोमवारी, १४ सप्टेंबर रोजी शहरभर गणेश चतुर्थी साजरी होत असताना नागपुरात गणपती बाप्पाचे आगमन झाले आणि बहुप्रतीक्षित गणेशोत्सवाला सुरुवात झाली.
घरांपासून आणि गृहनिर्माण सोसायट्यांपासून ते गजबजलेल्या सार्वजनिक मंडळांपर्यंत शहरात उत्साहाचे वातावरण आहे. भाविक घरात गणेशमूर्ती आणून गणेशस्थापना आणि प्राणप्रतिष्ठा विधी पार पाडत आहेत.
यंदा मुख्य उत्सवाची सांगता २५ सप्टेंबर रोजी अनंत चतुर्दशीला होणार असून, नागपुरात १२ दिवसांचा उत्सवी कालावधी राहणार आहे.
Gold Rate
Sept 12,2026 - Time 10.30Hrs
गणेशस्थापनेसाठी शुभ वेळ
चतुर्थी तिथी १४ सप्टेंबर रोजी सकाळी ७ वाजून ६ मिनिटांनी सुरू झाली असून, १५ सप्टेंबर रोजी सकाळी ७ वाजून ४४ मिनिटांनी संपणार आहे. गणेशपूजा आणि मूर्तीस्थापनेसाठी मध्यान्हाचा काळ विशेष शुभ मानला जातो.
सर्वसाधारणपणे प्रकाशित पंचांगातील वेळेनुसार भाविक सकाळी ११ वाजून २ मिनिटांपासून दुपारी १ वाजून ३१ मिनिटांपर्यंत गणेशस्थापना आणि पूजा करू शकतात. मुहूर्ताच्या वेळा ठिकाणानुसार बदलू शकत असल्याने भाविकांनी स्थानिक पुजारी किंवा पंचांगाने सांगितलेल्या वेळांचे पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
स्थापना सोहळ्यासोबत प्राणप्रतिष्ठा, पूजा, आरती तसेच मोदक, लाडू, दुर्वा आणि फुलांचा नैवेद्य अर्पण करण्याचे पारंपरिक विधी सुरू आहेत.
नागपूर गणेशोत्सवाच्या उत्साहात
नागपुरात बाप्पाचे आगमन हा केवळ धार्मिक विधी नसून, संपूर्ण शहराचा उत्सव आहे.
नागपुरातील प्रसिद्ध गणेशमूर्ती केंद्रांपैकी एक असलेल्या महालमधील पारंपरिक चितार ओली परिसरात भाविक अंतिम खरेदीसाठी मोठ्या संख्येने येत असल्याने गजबजाट आहे. कारागिरांनी विविध आकारांच्या आणि रचनांच्या मूर्तींना अंतिम रूप देण्यासाठी अनेक आठवडे मेहनत घेतली आहे.
चितार ओली, राणी दुर्गावती चौक आणि नंदनवन यांसह परिसरांत उत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर कारागीर मूर्ती तयार करताना दिसत आहेत. यावरून शहरभर सुरू असलेल्या तयारीची व्याप्ती स्पष्ट होते.
नागपुरातील विविध वस्त्यांमध्ये उत्साहाचे वातावरण आहे. मंडळांकडून सजावट, रोषणाई आणि देखाव्यांची उभारणी केली जात असून, बाप्पाच्या स्वागतासाठी कुटुंबे आपापली घरे सजवत आहेत.
महालमध्ये वाहतूक व्यवस्था
चितार ओली आणि आसपासच्या परिसरात मोठी गर्दी होण्याची शक्यता असल्याने नागपूर वाहतूक पोलिसांनी १४ सप्टेंबरसाठी विशेष वाहतूक व्यवस्था लागू केली आहे.
मिळालेल्या वृत्तानुसार, महालमधील चितार ओली परिसरातील वाहतूक निर्बंध सोमवारी सकाळी ६ वाजल्यापासून लागू झाले असून, १५ सप्टेंबर रोजी सकाळी ७ वाजेपर्यंत सुरू राहतील. बडकस चौक ते भावसार चौक हा मार्ग एकेरी करण्यात आला आहे. तसेच काही रस्ते बंद करून वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी पर्यायी मार्ग निश्चित करण्यात आले आहेत.
मूर्ती बाजार आणि मध्य नागपूरकडे जाणाऱ्या वाहनचालकांनी वाहतूक वळवण्याची माहिती तपासावी आणि कोंडीच्या मार्गांवरून अनावश्यक प्रवास टाळावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
यंदा नागपुरात दीर्घ गणेशोत्सव
यंदा नागपुरात नेहमीपेक्षा अधिक काळ गणेशोत्सव सुरू राहण्याची शक्यता आहे.
अधिकृत उत्सव १४ सप्टेंबरपासून सुरू होत असला, तरी गर्दी आणि व्यवस्थापनाशी संबंधित अडचणी टाळण्यासाठी काही सार्वजनिक मंडळांनी यापूर्वीच मूर्तींची स्थापना सुरू केली आहे. काही मंडळांकडून अनंत चतुर्दशीनंतर विसर्जन केले जाण्याचीही शक्यता आहे. त्यामुळे शहरातील काही भागांत पारंपरिक १० दिवसांच्या कालावधीपेक्षा अधिक काळ उत्सव सुरू राहू शकतो.
पर्यावरणपूरक उत्सवावर भर
भक्ती आणि उत्सवासोबतच पर्यावरणपूरक पद्धतीने सण साजरा करण्यावरही वाढता भर दिला जात आहे.
अनेक भाविक आणि मंडळे मातीच्या व पर्यावरणपूरक मूर्ती स्वीकारत असून, सजावट आणि विसर्जनाच्या जबाबदार पद्धतींचा आग्रह धरत आहेत. शहराचा उत्सवी उत्साह पर्यावरणाच्या किंमतीवर होऊ नये, हा त्यामागील उद्देश आहे.
येत्या काही दिवसांत नागपुरातील वस्त्या आरती, ढोल-ताशे, सजावट, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि सामुदायिक मेळाव्यांनी गजबजून जाणार आहेत. सर्वत्र घोष ऐकू येईल:
“Ganpati Bappa Morya!”
बाप्पाच्या आगमनासोबत नागपूर अधिकृतपणे उत्सवी वातावरणात दाखल झाले असून, शहर जल्लोषासाठी सज्ज आहे.
