नागपूर,: आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या युगात विजेचा वापर अधिक कार्यक्षम आणि पारदर्शक व्हावा, या उद्देशाने महावितरणतर्फे राबवण्यात येत असलेल्या ‘स्मार्ट मीटर’ प्रणालीला नागरिकांकडून चांगला प्रतिसाद मिळत आहे. गेल्या काही दिवसांत वीज बिलाबाबत व्यक्त होत असलेल्या शंकांचे निरसन करताना, महावितरण प्रशासनाने ही प्रणाली तांत्रिकदृष्ट्या 100 टक्के अचूक आणि ग्राहकांच्या हिताची असल्याचे स्पष्ट केले आहे. ही प्रणाली केवळ बिलिंगमध्ये पारदर्शकता आणत नाही, तर ग्राहकांना स्वतःच्या वीज वापराचे अचूक विश्लेषण करून ऊर्जेची बचत करण्यास सक्षम करत आहे.
तांत्रिक अचूकतेवर शिक्कामोर्तब: महावितरणच्या तज्ज्ञ पथकाने भगवान नगर शाखेतीलवाढीव वीज बिलाबाब्त तक्रारकर्त्या ग्राहकांच्या स्मार्ट मीटरची विशेष ‘ॲक्युचेक’ (Accu-Check) प्रणालीद्वारे अत्यंत सूक्ष्म तपासणी केली. या तपासणीतून हे सर्व स्मार्ट मीटर तांत्रिकदृष्ट्या पूर्णपणे अचूक आणि सक्षम असल्याचे सिद्ध झाले आहे. त्यामुळे बिलात झालेली वाढ ही कोणत्याही तांत्रिक त्रुटीमुळे नसून, प्रत्यक्षात वापरलेल्या विजेच्या नोंदीनुसारच असल्याचे स्पष्ट झाले आहे, जे पारदर्शक कारभाराचे द्योतक आहे.
बदलत्या जीवनशैलीचा ‘स्मार्ट’ वापर आणि वीज बिल: महावितरणच्या विश्लेषणावरून असे दिसून आले आहे की, आजच्या बदलत्या जीवनशैलीत घरगुती उपकरणांचा वापर लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. वाढीव बिलांमागील मुख्य कारणे स्पष्ट करताना महावितरणने काही महत्त्वाचे मुद्दे अधोरेखित केले आहेत:
ई-क्रांती: पर्यावरणपूरक ई-वाहनांच्या (EV) वाढत्या वापरामुळे त्यांच्या चार्जिंगसाठी लागणारी अतिरिक्त वीज बिलात दिसून येत आहे.
आधुनिक स्वयंपाकघर: इंडक्शन कुकरच्या वापरामुळे स्वयंपाकाची सोय वाढली असली, तरी ही उपकरणे मोठ्या प्रमाणात वीज खेचतात, ज्याची अचूक नोंद स्मार्ट मीटरवर होते.
हवामानाचा प्रभाव: उन्हाळ्याच्या दिवसांत एसी (AC), कुलर्स आणि पंख्यांचा २४ तास होणारा वापर आणि त्या तुलनेत हिवाळ्यातील बिलांशी केलेली तुलना यामुळे बिलात वाढ झाल्याचा भास होतो.
तांत्रिक दक्षता: घरातील जुने वायरिंग, अर्थिंगमधील दोष किंवा उपकरणांमधील वीज लिकेज (Leakage) यामुळेही नकळत वीज वाया जाते, ज्याकडे दुर्लक्ष करणे परवडणारे नाही.
उपाय: वीज उपकरणांचा वापर सकाळी 9 ते 5 यावेळेत करावा, इलेक्ट्रीकल वायरिंग़चे अंकेक्षण (Electrical Audit) करावे, अर्थिंगची तज्ञ इलेक्ट्रीशियनकडून तपासणी करुन घ्यावी.
ग्राहकांचे हित, महावितरणची बांधिलकी: “स्मार्ट मीटर हे ग्राहकांना त्यांच्या वीज वापराचे रिअल-टाइम अपडेट्स देतात. यामुळे ग्राहकांना वीज वापरावर पूर्ण नियंत्रण ठेवणे आता सोपे झाले आहे,” असे महावितरणने स्पष्ट केले आहे. ही प्रणाली म्हणजे ग्राहकांसाठी एक प्रकारचे ‘ऊर्जा व्यवस्थापन साधन’ आहे, ज्याद्वारे ते बिलात बचत करू शकतात.
थेट संवाद आणि सहकार्य: ज्या ग्राहकांना आपल्या बिलाबाबत काही शंका किंवा प्रश्न असतील, त्यांनी कोणत्याही अफवांवर विश्वास न ठेवता थेट महावितरणच्या स्थानिक कार्यालयाशी संपर्क साधावा, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे. महावितरणचे तांत्रिक पथक ग्राहकांच्या विनंतीनुसार, संबंधित ग्राहक किंवा त्यांच्या प्रतिनिधीच्या उपस्थितीत मीटरची तपासणी करण्यास मार्गदर्शन करण्यास सदैव तत्पर आहे. पारदर्शक सेवा आणि ग्राहकांचे सक्षमीकरण हेच महावितरणचे मुख्य उद्दिष्ट असल्याचेही महावितरणने स्पष्ट केले आहे.
