मुंबई/नवी दिल्ली/नागपूर: देशातील सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग (MSME) क्षेत्रासमोरचे संकट अधिक गडद होत असल्याचे केंद्र सरकारच्या आकडेवारीतून समोर आले आहे. 2025-26 या आर्थिक वर्षात देशभरातील सुमारे 3.70 लाख रोजगारांवर परिणाम झाला, तर महाराष्ट्रात सर्वाधिक 28,764 MSME उद्योग बंद झाल्याची माहिती संसदेत देण्यात आली आहे.
केंद्र सरकारकडून MSME क्षेत्राला प्रोत्साहन दिले जात असले तरी वाढता उत्पादन खर्च, बाजारातील स्पर्धा, आर्थिक अडचणी आणि व्यवसायातील विविध आव्हानांमुळे मोठ्या प्रमाणावर उद्योग बंद होत असल्याचे चित्र आहे.
संसदेत सादर करण्यात आलेल्या माहितीनुसार, 2025-26 मध्ये देशभरात 62,747 MSME उद्योग बंद झाले, तर 2024-25 मध्ये हा आकडा 39,446 होता. परिणामी रोजगारावरही मोठा परिणाम झाला. 2025-26 मध्ये सुमारे 3.70 लाख नोकऱ्या प्रभावित झाल्या, तर 2024-25 मध्ये सुमारे 2.60 लाख रोजगारांवर परिणाम झाला होता.
नागपूरमध्येही वाढती चिंता
नागपूर जिल्यात Udyam पोर्टलवर “बंद/शटडाउन” म्हणून नोंद झालेल्या MSME उद्योगांची संख्या गेल्या पाच वर्षांत सातत्याने वाढली आहे.
आर्थिक वर्ष बंद झालेल्या MSME
2021-22 68
2022-23 136
2023-24 181
2024-25 387
2025-26 653
2021-22 ते 2025-26 या कालावधीत नागपूर जिल्यात एकूण 1,425 MSME उद्योग बंद झाल्याची नोंद आहे.
महाराष्ट्रात बंदही सर्वाधिक, नोंदणीही सर्वाधिक
विशेष म्हणजे, उद्योग बंद होण्याच्या बाबतीत महाराष्ट्र देशात पहिल्या क्रमांकावर असला तरी नवीन MSME नोंदणीमध्येही राज्यच अव्वल आहे. 2023-24 ते 2025-26 या कालावधीत राज्यात 75,57,276 नव्या MSME उद्योगांची नोंदणी झाली.
तज्ज्ञांच्या मते, नवीन उद्योग सुरू करण्याचा वेग कायम असला तरी ते दीर्घकाळ टिकवून ठेवणे हेच सध्या सर्वात मोठे आव्हान बनले आहे. वाढती उत्पादन खर्च, वित्तपुरवठ्याच्या अडचणी आणि बाजारातील स्पर्धेमुळे अनेक सूक्ष्म आणि लघुउद्योग अडचणीत सापडत आहेत.
