कोलकाता -पश्चिम बंगालमधील निवडणूक निकालानंतर निर्माण झालेल्या राजकीय तणावाच्या पार्श्वभूमीवर ममता बॅनर्जी यांनी मुख्यमंत्री पदाचा राजीनामा देण्यास ठाम नकार दिला आहे. “मी पराभूत नाही, त्यामुळे राजीनामा देण्याचा प्रश्नच येत नाही,” असे त्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले.
निकालावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत त्यांनी म्हटलं, “हा आमचा पराभव नसून आम्हाला हरवण्याचा प्रयत्न आहे. अधिकृत निकाल काहीही असला, तरी नैतिक विजय आमचाच आहे.”
या भूमिकेनंतर राज्यातील राजकारण आणखी तापले असून भाजप कडूनही तीव्र प्रतिक्रिया देण्यात आली. पक्षाच्या प्रवक्त्यांनी त्यांच्या विधानांना अवास्तव ठरवत घटनात्मक प्रक्रियेवर विश्वास ठेवण्याचा सल्ला दिला.
राज्यघटना काय सांगते?
भारतीय राज्यघटनेतील Article 164 of the Constitution of India नुसार मुख्यमंत्री हे राज्यपालांच्या इच्छेनुसार पदावर राहतात. मात्र ही इच्छा विधानसभेतील बहुमतावर आधारित असते.
जर विद्यमान मुख्यमंत्री बहुमत सिद्ध करू शकले नाहीत, तर राज्यपालांना मंत्रिमंडळ बरखास्त करण्याचा अधिकार आहे. तसेच Article 172 of the Constitution of India नुसार विधानसभेचा कार्यकाळ संपल्यानंतर नवीन सत्तास्थापना होते.
तज्ज्ञांचे मत-
घटनातज्ज्ञांच्या मते, निवडणुकीनंतर मुख्यमंत्री राजीनामा देतात ही एक प्रस्थापित परंपरा आहे. मात्र ती बंधनकारक नाही. शेवटी सत्तेचा निर्णय हा बहुमतावरच ठरतो आणि राज्यपाल त्या आधारावर पुढील प्रक्रिया करतात.
दरम्यान ममता बॅनर्जी यांचा राजीनामा न देण्याचा निर्णय हा सध्या राजकीय वादाचा मुद्दा ठरला असला, तरी अंतिम निर्णय हा घटनात्मक चौकट आणि बहुमताच्या आधारेच होणार आहे.
