नागपूर : नागपूरच्या भोसले राजघराण्याची ओळख केवळ इतिहासापुरती मर्यादित नाही, तर त्यांच्या परंपरा आणि संस्कृतीतूनही हा ऐतिहासिक वारसा आजच्या पिढीपर्यंत पोहोचत आहे. महाल परिसरातील सिनियर भोसला पॅलेस येथे दरवर्षी साजरा होणारा गौरी-महालक्ष्मी पूजन सोहळा याच परंपरेचे जिवंत उदाहरण आहे. तब्बल २९८ वर्षांपासून ही परंपरा जपली जात असल्याचे सांगितले जाते.
इसवी सन १७२८ मध्ये नागपूर राज्याचे संस्थापक सेनासाहेब सुभा श्रीमंत राजे रघुजी महाराज भोसले प्रथम यांच्या काळात या महालक्ष्मी पूजेची सुरुवात झाल्याचे मानले जाते. काळाच्या ओघात अनेक बदल झाले, मात्र पूजेचे पारंपरिक स्वरूप आणि श्रद्धा आजही कायम असल्याचे राजे मधोजी भोसले यांनी सांगितले.
या पूजेचे खास आकर्षण म्हणजे चांदीची महालक्ष्मीची मूर्ती. पूजेच्या वेळी राजघराण्याकडील पारंपरिक आणि ऐतिहासिक अलंकारांनी देवीला सजवले जाते. त्यामुळे या सोहळ्यात धार्मिक श्रद्धेसोबतच भोसले घराण्याचा राजेशाही वारसा आणि सांस्कृतिक वैभवही पाहायला मिळते.
याच ऐतिहासिक परंपरेविषयी नागपूर टुडेने राजे मधोजी भोसले यांच्याशी संवाद साधला. या वेळी त्यांनी महालक्ष्मी पूजेची परंपरा, चांदीच्या मूर्तीचे महत्त्व, राजघराण्यातील अलंकार आणि पिढ्यान्‌पिढ्या जपला जाणारा हा वारसा याबाबत माहिती दिली.
ज्येष्ठा गौरीच्या आगमनानिमित्त भोसले राजघराण्याच्या या पारंपरिक महालक्ष्मी पूजेकडे भाविक आणि इतिहासप्रेमींचे विशेष लक्ष असते. जवळपास तीन शतकांचा हा वारसा आजही श्रद्धा, परंपरा आणि राजेशाही संस्कृतीची आठवण करून देतो.
