नागपूर : प्रख्यात कलाकार व डॉक्युमेंट्री निर्माती डॉ. बीना एस. उन्नीकृष्णन यांच्या ‘एक्का – द वन’ या राष्ट्रीय फिरत्या कला प्रदर्शनीचे उद्घाटन केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांच्या हस्ते सिव्हिल लाइन्स येथील पत्रकार भवनात पार पडले. यावेळी गडकरी यांनी त्यांच्या कलाकृतींचे कौतुक करत या उपक्रमाचे स्वागत केले.
या प्रदर्शनात डॉ. बीना यांनी पाच वर्षांच्या कालावधीत साकारलेली ६४ योगिनींची आधुनिक शैलीतील चित्रमालिका सादर केली आहे. देशातील १६ राज्यांमध्ये ही प्रदर्शनी फिरत असून, यंदाची सुरुवात कोची येथून झाली होती. विविध शहरांनंतर आता नागपूरमध्ये ही प्रदर्शनी दाखल झाली आहे. २१ ते २३ मार्चदरम्यान नागरिकांना ती विनामूल्य पाहता येणार आहे.
९व्या ते १२व्या शतकातील योगिनी मंदिरे ही वर्तुळाकार आणि खुल्या रचनेमुळे वैशिष्ट्यपूर्ण ठरली होती. या मंदिरांनी त्या काळातील पारंपरिक सत्ताकेंद्र आणि लिंगभेदाच्या संकल्पनांना वेगळा दृष्टिकोन दिला होता. याच ऐतिहासिक संदर्भातून प्रेरणा घेत डॉ. बीना यांनी योगिनींचे आधुनिक कलाभाषेत पुनर्सादरीकरण केले आहे. त्यांच्या चित्रांमध्ये प्रत्येक कलाकृतीची सुरुवात डोळ्यांपासून होत असल्याने भावविश्व अधिक ठळकपणे उमटते.
डॉ. बीना यांनी सांगितले की, “योगिनी या केवळ पुराणातील पात्र नसून त्या स्त्रीशक्ती आणि ज्ञानाचे प्रतीक आहेत. ‘एक्का – द वन’द्वारे या परंपरेला नव्या पिढीपर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न आहे.”
ही प्रदर्शनी पूर्णपणे नॉन-कमर्शियल असून कोणतीही चित्रे विक्रीसाठी उपलब्ध नाहीत. योगिनी परंपरेचा सांस्कृतिक ठेवा सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचवणे हा या उपक्रमामागील मुख्य हेतू आहे.
