नागपूर- महानगरपालिकेच्या १५१ जागांसाठी उमेदवारी अर्ज भरण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. मात्र, निवडणुकीच्या रणभूमीवर मोठ्या राजकीय पक्षांमध्ये जागा वाटपाचा प्रश्न अजूनही सुटलेला नाही. महायुती आणि महाविकास आघाडीतील घटकपक्षांमध्ये जागा वाटपाच्या मुद्द्यावर वाद उफाळल्यामुळे राजकीय वातावरण तणावग्रस्त झाले आहे.
भाजपाचा संपूर्ण जागांवर दावा; महायुतीतून वाटाघाटीचे खेळ-
भारतीय जनता पक्षाने संपूर्ण १५१ जागांवर उमेदवार लढवण्याचा निर्धार केला आहे. मात्र, सत्ताधारी महायुतीत सहभागी मित्रपक्षांना काही जागा देण्याचा दबावही भाजपावर आहे.
त्यामुळे जागा वाटपाचा ‘फॉर्म्युला’ अद्याप ठरलेला नाही. भाजपाचे नागपूर महानगरपालिका निवडणूक प्रभारी आणि आमदार प्रवीण दटके म्हणाले, “मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या विशेष प्रयत्नांनी महायुती नागपूरमध्ये संघटित व्हावी, यासाठी चर्चा सुरू आहेत.
मित्रपक्षांनी जागा वाटपावर संतुलन साधले तरच महायुतीची नवी रचना शक्य आहे.”
राष्ट्रवादीची मोठी मागणी; २२ जागा हव्यात-
महायुतीतली महत्वाची घटक पक्ष असलेल्या राष्ट्रवादी काँग्रेसने नागपूरमध्ये २२ जागांची मागणी ठोकली आहे. राष्ट्रवादीचे शहराध्यक्ष अनिल अहिरकर यांनी स्पष्ट केले, “गेल्या काही काळात नागपूर शहरात राष्ट्रवादी काँग्रेसचा प्रभाव वाढत आहे.
त्यामुळे निवडणुकीत कमीतकमी १५ टक्के जागा मिळणे आवश्यक आहे. महायुतीची मदत नसली तरीही आम्ही स्वतःच्या दमावर पक्ष वाढविण्यास कटिबद्ध आहोत.
राष्ट्रवादीच्या या मागणीमुळे महायुतीतील पक्षांमध्ये तणाव वाढला असून जागा वाटपाचे गणित विस्कळीत होत आहे.
काँग्रेसची रणनीती: उमेदवार निवडून नंतर वाटाघाटी
महाविकास आघाडीतील काँग्रेस पक्षही जागा वाटपावर लवकर निर्णय घेण्याच्या दबावाखाली आहे. काँग्रेसचे आमदार विकास ठाकरे म्हणाले,सुरुवातीला आम्ही आमच्या उमेदवारांची निवड पूर्ण करू.
त्यानंतरच मित्रपक्षांशी जागा वाटपाबाबत चर्चा करणार आहोत.” या भूमिकेमुळे महाविकास आघाडीतील घटकपक्षांत समन्वयाचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
महिला आणि आरक्षणाच्या जागा: स्पर्धा तीव्र
नागपूर महानगरपालिकेतील एकूण १५१ जागांपैकी ७६ जागा महिला उमेदवारांसाठी राखीव आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीसाठी ३० जागा असून त्यातील १५ जागा महिलांसाठी राखीव आहेत.
अनुसूचित जमातीसाठी १२ जागा असून त्यातील ६ जागा महिलांसाठी राखीव आहेत. तसेच मागास प्रवर्गासाठी ४० जागा राखीव असून त्यातील २० जागा महिलांसाठी आहेत. या आरक्षणामुळे पक्षांमध्ये या जागांसाठीही जोरदार दबाव निर्माण झाला आहे.
मुख्यमंत्री फडणवीस यांचा आव्हान: भाजपाला ‘नंबर वन’ करायचे
नुकतेच नागपूर जिल्ह्यातील नवनिर्वाचित नगरसेवक व नगराध्यक्षांचा सत्कार करताना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी भाजपाला आगामी महानगरपालिका निवडणुकीतही राज्यात अग्रस्थान मिळवून द्यायचे असल्याचे ठामपणे सांगितले. “आम्ही विधानसभा, नगरपंचायत निवडणुकीत सत्तेवर आहोत, आता महानगरपालिकेतही भाजपा नंबर वन होईल,” असे फडणवीस म्हणाले. मात्र, जागा वाटपावर पक्षांतर्गत मतभेद भाजपाच्या या महत्वाकांक्षेच्या रस्त्यावर मोठा अडथळा ठरू शकतो, अशी भीती पक्ष कार्यकर्त्यांमध्ये आहे.
पुढे काय?
सध्या महायुती आणि महाविकास आघाडीतील पक्षांमध्ये जागा वाटपाचा गोंधळ आणि मतभेद निवडणुकीच्या यशावर मोठा परिणाम करू शकतात. जागा वाटपाचा मुद्दा लवकर सुटला नाही तर पक्षांमध्ये ताणतणाव वाढून युती मोडण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे नागपूर महानगरपालिका निवडणूक फक्त जनतेशी नव्हे, तर पक्षांतर्गत संघर्षाशी जुधण्याची रणनिती ठरू शकते.
